Tại sao chọn rằm tháng 8 là Trung thu?

Tháng nào trong năm cũng có rằm, nhưng tại sao người ta lại chọn tháng 8 là Trung thu và truyền thống này có từ khi nào?

Trả lởi đọc giả:

Theo tôi nghĩ rằm trung thu được chọn là bởi vì 2 nguyên nhân.

Thứ nhất là về thiên văn: trăng rằm trung thu trông to, tròn, mặt trăng ở cao nhất và sáng rõ nhất trong các ngày rằm trong năm. Và thứ 2, thời điểm Trung thu là thời điểm cuối mùa canh tác chính, bước vào thời kỳ nông nhàn, thích hợp cho tổ chức hội, cũng đồng thời là ăn mừng lúa mới.
Giải thích cho 2 luận điểm trên như sau :
Về việc nông nhàn, các bạn biết là khi xưa, nông dân chỉ canh tác một vụ chính vào mùa mưa, và mùa khô thì không canh tác, chứ không có vụ đông, vụ chiêm xuân như bây giờ. Trong 24 tiết khí thì sau Trung Thu thường rơi vào tiết Hàn Lộ - Thu Phân - Sương giáng, thời tiết chuyển lạnh dần, trời nhiều sương, không khí khô và nắng nhạt, mưa ít dần không còn thích hợp để trồng lúa nước nữa.
Về luận điểm trăng sáng thì rằm tháng 8 là ngày rằm gần sát với ngày Thu phân ( 23/9 dương lịch). Có mấy điều đồng thời xảy ra vào cái ngày rằm này:

Một là : vào mỗi ngày rằm, ánh sáng của Mặt Trời phải đi ngang qua Trái Đất để đến Mặt Trăng, hay nói cách khác, Trái đất đứng giữa Mặt trời và Mặt trăng. Tuy nhiên, bóng của Trái Đất vẫn lệch ra chứ chưa phủ lên mặt trăng để tạo thành nguyệt thực
Hai là : Mặt phẳng quỹ đạo chuyển động biểu kiến của mặt trăng, mặt trời ( Hoàng Đạo) và mặt phẳng quỹ đạo tự quay của Trái Đất ( Xích Đạo) nghiêng với nhau 23.5 độ. Vào 2 ngày Xuân Phân và Thu Phân, Trái Đất ở vào vị trí giao nhau của 2 quỹ đạo này 

Ngày đó, đường Hoàng Đạo và trục Trái Đất vuông góc với nhau cho nên người ở Xích đạo sẽ nhìn thấy Mặt Trăng, Mặt Trời đi qua trên đỉnh đầu, chính giữa Thiên Đỉnh, cao nhất chứ không thấp như những ngày khác. Vì vậy, với Việt Nam và vùng phía Nam Trung Quốc là những vị trí gần xích đạo, người ta sẽ nhìn thấy Mặt Trăng thực sự cao vời vợi nhất là lúc nửa đêm. Thêm nữa, do hiệu ứng khúc xạ của bầu khí quyển nên nếu như tâm của Mặt Trời, Trái Đất, Mặt Trăng càng gần như trên cùng 1 đường thẳng thì vào ngày rằm, lúc trăng lên trông sẽ càng to. Vì vậy, khi ngày rằm diễn ra khi Trái Đất ở điểm Thu Phân và Xuân Phân thì khi Mặt Trăng mọc, trông nó sẽ to nhất trong những ngày rằm. Trông mặt trăng vào ngày này cũng là tròn nhất vì sự thẳng tâm này, bởi vì lý do phần đường viền của mặt trăng sẽ được chiếu sáng một cách đối xứng nhất so với những ngày rằm khác, khi góc lệch lớn hơn.

Có một sự thú vị là nếu những điều trên là hợp lý thì ngày rằm tháng 2 âm gần ngày Xuân Phân 20/3, Mặt Trăng cũng sẽ đẹp chẳng kém mấy so với Trung Thu, chỉ có điều nó không được chọn làm hội hè vì đó là thời điểm đầu vụ lúa chứ không phải cuối vụ.

Có chút comment góp vui, mong được chỉ giáo.
__________________________

Cái truyền thống này có xuất xứ từ Trung Quốc bạn à. Do 1000 năm đô hộ nên đa phần nền văn hóa của nước ta, đều giống của Trung Quốc, ví dụ như: Lễ Vu Lan, Tết Nguyên Đán, Tết Nguyên Tiêu, Tết Trung Thu... Vì nó đã ăn sâu vào tiềm thức của nhân dân ta từ bao đời nay, nên khó bỏ lắm, nước ta cũng tự động "biến của người ta thành của mình", và tự thừa nhận nó là "bản sắc văn hóa dân tộc", tốt nhất là bạn cũng nên chấp nhận vậy đi 
__________________
Thực ra truyền thống này bị ảnh hưởng bởi 1000 năm đồng hóa mà có, kể cả những phong tục cúng lễ ngày giằm, mùng một,... Nhưng tại sao lại chọn vào ngày giằm tháng tám (15-8 âm lịch) thực chất là bởi khí hậu và tiết trời đẹp, trăng tròn nhất trong các ngày giằm; mặt khác vì đây là ngày hội của các em thiếu nhi nên nó là hoạt động để động viên khích lệ sự học tập cho một năm học mới. Ngày hội này chính giữa mùa Thu nên có tên là Trung Thu. 
______________________
Tết trung thu có nguồn gốc từ trung quốc, liên quan tới chuyện hằng nga lên cung trăng. tết này không thuần việt, không có ý nghĩa gì với người việt. trung thu ở trung quốc đã hết mưa bão nhưng ở việt nam vẫn đang giữa mùa mưa bão nên không thuận lợi ngắm trăng
_____________________________
Thứ nhất ngay trong tên cái tết cũng nói lên khá nhiều, TRUNG THU. Ở đây theo Hán Việt nghĩa là giữa mùa thu. Và Dằm tháng 8 được chọn là ngày đẹp nhất với trăng tròn nhất.
Có rất nhiều truyền thuyết xoay quanh Trung Thu, nhưng xét theo địa lý, người á đông làm mùa nhìn trăng. Và trăng dằm tháng tám thể hiện được sự tốt đẹp của thời tiết. Cũng bằng nhìn trăng tháng 8 người ta biết năm tới phải làm ăn ra làm sao. Nói một cách khác nó có thể coi như một lễ hội cầu mùa nơi mà người lao động thành kính với ông bà tổ tiên thể hiện sự cảm ơn mùa qua, cũng như ban phát lộc cho con cháu thể hiện sự sung túc.
Bánh nướng và bánh dẻo là đặc chưng cho tết trung thu. Trong bánh cổ truyền thông thường có nhiều loại thịt, bò, gà, lợn, trứng, xá xíu, lạc sưởng cũng như có loại hạt tinh túy của trời đất hạt sen, tất cả thể hiện sự khá giả ấm no. Nướng và Dẻo thể hiện cho mặt trời mặt trăng hay là thể hiện thời tiết tốt đẹp. Bánh ngày nay thay vào đó các loại nhân khác là sai vì là du nhập từ vùng khác dùng loại lương thực khác thể hiện sự phồn vinh. Thực tế chứng minh, không nơi nào có nhân truyền thống giống ta.

Nhận xét